محبت اكسير است . 8 . عطف به نمره 7 ، بهداشت دو رشته دارد : پزشكى و داروسازى . اما بهداشت روحى دو رشته ندارد ، چرا ؟ چون دواى دردهاى انسان ، امور خارجى نيست كه احتياج به تهيه داشته باشد ، در خود انسان ذخيره شده و تهيه شده است ، جز علم و اراده چيزى نيست . 9 . زدست غير ننالم چرا كه همچو حباب هميشه خانه خراب هواى خويشتنم بستر راحت چه اندازيم بهر خواب خوش ما كه چون دل دشمنى داريم در پهلوى خويش * ( اعدى عدوك نفسك التى بين جنبيك . ) * 10 . دو مبحث است : يكى اينكه درد انسان چيست و دواى او چيست ؟ يكى اينكه منشأ درد و منشأ دوا كجاست ؟ شك ندارد كه مقصود از اين درد و دوا ، درد و دواى تن نيست . مقصود ، آن امورى است كه بشر را به صلاح مىآورد و يا به فساد مىكشاند و به عبارت ديگر موجبات خوشبختى و بدبختى و سعادت و شقاوت اوست . پس درباب سعادت و شقاوت دو مطلب است : يكى اينكه موجبات آنها چيست ، ديگر اينكه در كجاست ؟ 11 . رجوع شود به ورقه هاى لذتهاى معنوى ، لذت بردن از خود و از باطن خود و همچنين ورقه هاى شراب تحت عنوان « لذت و كيف شراب در مقابل لذت و كيفهايى كه انسان از وجود خود مىتواند ببرد » . درد داشتن رجوع شود به ورقه انسانيت ، سخن استوارت ميل كه گفت :